عمل تعویض مفصل زانو
درمان قطعی دردهای مزمن و ناتوانکننده زانو در کلینیک بهار طب کاران
عمل تعویض مفصل زانو | زانو یکی از پیچیدهترین و پرکاربردترین مفاصل بدن انسان است که نقش اساسی در حرکت، تعادل و تحمل وزن ایفا میکند. هرگونه اختلال در عملکرد این مفصل میتواند زندگی روزمره فرد را با مشکلات جدی مواجه کند. درد زانو، محدودیت حرکتی، خشکی مفصل و ناتوانی در انجام فعالیتهای سادهای مانند راه رفتن، بالا رفتن از پلهها یا نشستن، از شایعترین شکایات بیماران ارتوپدی محسوب میشود.
در بسیاری از موارد، درمانهای غیرجراحی مانند دارودرمانی، فیزیوتراپی، تزریق PRP یا ژل تنها در مراحل اولیه بیماری مؤثر هستند. اما زمانی که تخریب مفصل پیشرفته میشود، تعویض مفصل زانو بهعنوان مؤثرترین و ماندگارترین راهکار درمانی مطرح میگردد. در کلینیک بهار طب کاران این جراحی تخصصی با بهرهگیری از دانش روز پزشکی، تجهیزات مدرن و توسط تیم جراحی تخصصی ارتوپدی بهار طب کاران انجام میشود تا بیماران بتوانند دوباره بدون درد و با کیفیت زندگی بالاتر به فعالیتهای روزمره بازگردند.
آشنایی با ساختار مفصل زانو
مفصل زانو از اتصال سه استخوان اصلی تشکیل شده است:
استخوان ران
استخوان ساق
استخوان کشکک
سطوح این استخوانها توسط غضروفی صاف و لغزنده پوشیده شدهاند که حرکت نرم و بدون اصطکاک مفصل را امکانپذیر میسازد. علاوه بر غضروف، رباطها، منیسکها و عضلات اطراف زانو نقش مهمی در پایداری و عملکرد صحیح این مفصل دارند. با افزایش سن، فشارهای مکرر، اضافه وزن یا بیماریهای زمینهای، این ساختارها بهتدریج دچار فرسایش میشوند و زمینهساز بروز آرتروز و درد مزمن خواهند شد.
آرتروز زانو؛
اصلیترین علت تعویض مفصل آرتروز زانو یک بیماری تخریبی و پیشرونده است که به مرور زمان باعث از بین رفتن غضروف مفصلی میشود. با تخریب غضروف:
استخوانها بهطور مستقیم به هم ساییده میشوند
التهاب و درد افزایش مییابد
دامنه حرکتی مفصل کاهش پیدا میکند
تغییر شکل زانو (پرانتزی یا ضربدری) ایجاد میشود
در مراحل پیشرفته آرتروز، درد زانو بهصورت مداوم وجود دارد و حتی در حالت استراحت یا خواب شبانه نیز بیمار را آزار میدهد. در چنین شرایطی، تعویض مفصل زانو بهترین و قطعیترین گزینه درمانی خواهد بود.
عمل تعویض مفصل زانو چیست؟
جراحی تعویض مفصل زانو (Total Knee Replacement یا Total Knee Arthroplasty) نوعی جراحی پیشرفته ارتوپدی است که طی آن سطوح تخریبشده مفصل برداشته شده و با اجزای مصنوعی جایگزین میشوند. پروتز زانو معمولاً از سه بخش تشکیل شده است:
- جزء فلزی ران
- جزء فلزی ساق
- لایه پلاستیکی مقاوم که نقش غضروف را ایفا میکند
این اجزا بهگونهای طراحی شدهاند که حرکت طبیعی زانو را شبیهسازی کرده و درد را به حداقل برسانند.
چه افرادی کاندید مناسب تعویض مفصل زانو هستند؟
افراد زیر معمولاً گزینه مناسبی برای این جراحی محسوب میشوند:
مبتلایان به آرتروز شدید زانو
افرادی که درد زانو زندگی روزمره آنها را مختل کرده است
بیمارانی که به درمانهای غیرجراحی پاسخ ندادهاند
افرادی با تغییر شکل واضح مفصل زانو
کسانی که دچار محدودیت شدید حرکتی هستند
در کلینیک بهار طب کاران تصمیمگیری برای جراحی تنها پس از بررسی دقیق شرایط بیمار توسط تیم جراحی تخصصی ارتوپدی بهار طب کاران انجام میشود.
ارزیابی و آمادگی قبل از عمل
پیش از انجام عمل تعویض مفصل زانو، مراحل زیر با دقت انجام میشود:
- معاینه کامل بالینی
- تصویربرداری پیشرفته
- بررسی بیماریهای زمینهای
- انتخاب نوع و سایز مناسب پروتز
این ارزیابی دقیق، نقش مهمی در کاهش عوارض و افزایش موفقیت جراحی دارد.
——————————————————————————————————————————–
انواع عمل تعویض مفصل زانو
تعویض کامل مفصل زانو
در این روش کل سطوح مفصل جایگزین میشود و برای آرتروزهای پیشرفته کاربرد دارد.
تعویض جزئی مفصل زانو
در صورتی که تنها یک بخش زانو آسیب دیده باشد، تعویض محدود انجام میشود.
انتخاب نوع جراحی به تشخیص تیم جراحی تخصصی ارتوپدی بهار طب کاران بستگی دارد.
مراحل انجام عمل تعویض مفصل زانو
- بیهوشی یا بیحسی نخاعی
- ایجاد برش جراحی
- برداشت سطوح فرسوده مفصل
- آمادهسازی استخوانها
- نصب پروتز استاندارد
- بررسی حرکت و پایداری زانو
- بستن محل جراحی
تعویض مفصل هر دو زانو در یک جلسه
در برخی بیماران، امکان تعویض همزمان هر دو مفصل زانو وجود دارد. این روش باعث کاهش تعداد بیهوشیها و کوتاه شدن دوره درمان میشود. البته این تصمیم تنها پس از بررسی کامل شرایط بیمار توسط تیم جراحی تخصصی ارتوپدی بهار طب کاران اتخاذ میگردد.